Het Nederlandse Landschap

Terpen en wierden

Uitwierde bij DelfzijlTerpen zijn door de mens opgeworpen woon- of vluchtheuvels ter bescherming tegen hoge waterstanden. We onderscheiden huis- en dorpsterpen. Huisterpen zijn opgeworpen voor één enkele boerderij. Ze komen voor in vrijwel heel laag Nederland (inclusief het rivierengebied) en dateren over het algemeen uit de Middeleeuwen. Woonhoogten waarop grotere nederzettingen zijn gebouwd noemen we dorpsterpen. Vaak zijn het aaneengegroeide huisterpen. Veel dorpsterpen zijn van prehistorische ouderdom. We vinden ze met name in Friesland en Groningen. Zoals op de foto Uitwierde bij Delfzijl. In Groningen worden terpen meestal aangeduid als ‘wierden’.

Het beheer van terpen door de provinciale stichtingen Landschapsbeheer is vooral gericht op het versterken en/of instandhouden van de visueel-landschappelijke kwaliteit. Bij de grotere dorpsterpen gaat het vooral om het wegwerken van achterstallig onderhoud aan de beplanting en het herstel van in onbruik geraakte of zelfs geheel verdwenen paden zoals de kenmerkende ossengang of kerkepaden. Er wordt niet alleen gewerkt op de terp zelf, maar ook in het omliggende gebied. Bij huisterpen waarop zich nog altijd een boerderij bevindt wordt veel aandacht besteed aan de erfbeplanting. Wanneer de bebouwing inmiddels is verdwenen richt de aandacht zich vooral op het bevorderen van verantwoord grondgebruik. Denk aan het omzetten van bouwland in grasland, zodat niet meer jaarlijks hoeft te worden geploegd.

© Landschapsbeheer Nederland